Over de opgave Bestaanszekerheid en proactieve dienstverlening

Binnen VNG Realisatie wordt vanuit de brede opgave Bestaanszekerheid gewerkt aan het versterken van de positie van inwoners en aan een gemeentelijke uitvoering waarin inwoners tijdig, begrijpelijk en passend worden ondersteund. Daarbij bestaat een sterke samenhang tussen inkomensondersteuning, participatie, werk, schulden en gemeentelijke dienstverlening.
Een belangrijk vraagstuk binnen deze opgave is het niet-gebruik van voorzieningen. Inwoners maken niet altijd gebruik van regelingen en ondersteuning waarop zij mogelijk recht hebben. Oorzaken liggen onder meer in onbekendheid met voorzieningen, complexiteit van regelgeving en aanvraagprocessen, handelingsdrempels en de wijze waarop de overheid haar dienstverlening heeft ingericht. Proactieve dienstverlening richt zich op de beweging waarbij de overheid, binnen de geldende publieke en juridische kaders, niet uitsluitend wacht tot een inwoner zelf een aanvraag doet, maar onderzoekt hoe inwoners eerder kunnen worden bereikt, geïnformeerd en ondersteund.

Over het project Proactieve Dienstverlening

Het ministerie van SZW heeft bij beschikking een subsidie verleend aan de VNG voor de periode 1 december 2025 tot en met 31 december 2028. De beschikking beperkt de gehonoreerde activiteiten tot het coördineren en ondersteunen van lokale experimenten gegevensdeling. Deze inzet richt zich op vier regelingen:

• ambtshalve toekenning van de individuele inkomenstoeslag (IIT);
• schuldhulpverlening;
• AIO-kwijtschelding van gemeentelijke belastingen;
• gemeentelijke minimaregelingen.

Deze activiteit vormt de eerste, verkennende fase van de bredere implementatie van proactieve dienstverlening. Elke zes maanden vindt een ijkmoment plaats waarop SZW, op basis van de tot dan toe opgeleverde resultaten, beoordeelt of aanvullend budget wordt toegekend voor de overige activiteiten uit het Meerjarenplan.

Werkzaamheden en verantwoordelijkheden

De Senior Strategisch Adviseur Bestaanszekerheid met focus op Proactieve Dienstverlening is de inhoudelijke en strategische spil binnen de inzet van VNG Realisatie op proactieve dienstverlening en tevens projectleider van het project Proactieve Dienstverlening, met nadrukkelijke verbinding naar de bredere opgave Bestaanszekerheid (inkomensondersteuning, Participatiewet, Werk & Inkomen, schuldendomein).

Opdrachtgever voor deze opdracht is de programmaregisseur Bestaanszekerheid van VNG Realisatie. De adviseur stuurt het project inhoudelijk en operationeel aan en bereidt de koers, prioriteiten en besluitpunten voor. Besluitvorming over de koers en over de inzet richting SZW, VNG-bestuur en gemeenten verloopt via de programmaregisseur; de adviseur adviseert daarover en geeft uitvoering aan de vastgestelde lijn.

Strategische advisering

• Geeft strategisch en inhoudelijk advies over proactieve dienstverlening en bereidt de inhoudelijke koers en prioriteiten van VNG Realisatie op dit thema voor ter vaststelling door de programmaregisseur, en bewaakt de uitvoering daarvan.
• Vertaalt landelijke ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, beleid, gegevensdeling en dienstverlening naar consequenties en handelingsperspectief voor gemeenten.
• Signaleert strategische kansen, risico's en knelpunten en levert adviezen, annotaties en besluitpunten aan de programmaregisseur en, via hem, aan MT/directie.

Projectleiding en verantwoording

• Is verantwoordelijk voor de dagelijkse projectsturing: planning, prioriteiten, inzet van het team, budget, risico- en issuemanagement.
• Stuurt betrokken professionals (onderzoek, PMO, procesbegeleiding/communitymanagement, leveranciersmanagement, businessanalyse, informatiekundige advisering, communicatie) inhoudelijk aan, zonder formele hiërarchische verantwoordelijkheid.
• Levert de inhoudelijke bouwstenen voor de halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan SZW en bereidt tussentijdse meldingen aan SZW inhoudelijk voor.
• Bewaakt actief de scope- en financieringsgrenzen van de opdracht, zodat dubbele financiering wordt voorkomen en de subsidieverantwoording controleerbaar blijft.

Use cases, pilots en impact

• Geeft richting aan selectie, prioritering en uitwerking van kansrijke use cases, beoordeeld vanuit een samenhangend kader (maatschappelijke waarde, inwonersperspectief, juridische grondslag, gegevenskwaliteit, uitvoerbaarheid, kosten en schaalbaarheid).
• Bewaakt het pilotkader en de go/no-go-momenten voor feitelijke beproeving, in afstemming met SZW en ketenpartners.
• Zorgt dat ervaringen uit gemeenten en pilots worden vertaald naar generieke, overdraagbare inzichten en producten.

Netwerk, keten en verbinding beleid-uitvoering

• Verbindt de gemeentelijke uitvoeringspraktijk met de landelijke ketenontwikkeling en zorgt dat het gemeentelijke perspectief herkenbaar terugkomt in requirements en architectuurkeuzes.
• Onderhoudt regelmatige afstemming met VNG Beleid en betrekt softwareleveranciers bij generieke afspraken en standaarden in plaats van unieke oplossingen per gemeente.

Resultaat van de opdracht

De opdracht draagt bij aan de onderstaande beoogde projectresultaten. Van de professional wordt een aantoonbare, hierop gerichte inspanning verwacht.

Aan het einde van de opdracht zijn:

• de strategische koers voor proactieve dienstverlening vastgelegd en de doelstellingen uit het plan van aanpak gerealiseerd of aantoonbaar in uitvoering;
• minimaal twee afgeronde gemeentelijke use-case dossiers (elk met minimaal vier gemeenten) en gemeentelijke requirements herleidbaar ingebracht in landelijke producten;
• een pilot- en impactkader met duidelijke randvoorwaarden en go/no-go-criteria beschikbaar;
• de in het werkplan afgesproken gemeentelijke leer- en kennisbijeenkomsten gerealiseerd;
• juridische, informatiekundige en uitvoeringskundige knelpunten aantoonbaar vastgelegd, geadresseerd en waar mogelijk opgelost;
• de afgesproken overdraagbare producten, zoals factsheets, handreikingen en tooling, opgeleverd;
• de halfjaarlijkse voortgangsrapportages aan SZW en het geactualiseerde werkplan voor het volgende jaar tijdig aangeleverd.